Geschoold horeca personeel is een steeds groter wordend probleem. Hoe stoppen we de leegloop?

15 Feb Geschoold horeca personeel is een steeds groter wordend probleem. Hoe stoppen we de leegloop?

Het gaat goed met de horeca. Omzetten zijn in 2017 door de gehele branche heen gestegen. Mensen bezoeken het café en het restaurant weer, al is het met name de fastfood- en thuisbezorg sector waar de omzetten het meest zijn gestegen. Het groeiende horeca bezoek legt tegelijkertijd een probleem bloot dat zich branche breed voordoet. Een probleem dat menig horecaondernemer nu al constateert. Een probleem dat zich de komende jaren alleen maar meer zal gaan manifesteren.

Nederland als kenniseconomie

In Nederland leven we in een relatieve luxe. Natuurlijk is er van alles aan te merken en het ligt in onze natuur dat ook in grote mate te doen. Wat we soms vergeten is dat we in Nederland op werk- en opleidingsgebied alle mogelijkheden hebben. Als je als kind astronaut wil worden, maakt het niet uit waar je in Nederland vandaan komt, wat je ouders hebben gedaan of hoeveel geld je hebt, de mogelijkheid is er. Dat is een unieke situatie die niet voor veel landen geldt.

Het opleidingsklimaat in Nederland is op constante groei en ontwikkeling gebaseerd en op het creëren van toekomstperspectief. Iedere sector in Nederland heeft een ontwikkelings- en groeiplan en een daaraan gekoppeld centraal opleidingsorgaan. En dit is waar in de horeca de problemen ontstaan. Iedereen kan in Nederland een opleiding genieten en Nederland ontwikkelt zich meer en meer als kenniseconomie. Aan de onderkant van de banenmarkt ontstaat een groot arbeidstekort. Door het niet aanwezig zijn van een duidelijk gestructureerd arbeidsperspectief en opleidingstraject binnen de horeca, zullen steeds minder mensen de horeca als carrière kiezen.

Opleidingen voor horeca personeel

Het werken in de horeca wordt vaak gezien als een studentenbaan. Een baan waar je niet in groeit in ieder geval en een baan waar je zeker niet je hele leven in blijft hangen. Een vakgebied ook waar de werk druk hoog in is, een vakgebied waar drank en drugs gebruik een groot probleem vormen en een werkgebied waarin weinig doorgroei mogelijkheden bestaan. En kun je mensen deze zienswijze eigenlijk kwalijk nemen? Werkdruk in de horeca ligt hoog, nachtelijke uren zijn zwaar, en vaak wordt er na of tijdens het werk door horeca personeel nog een biertje gedronken. Een publiek geheim is het dat veel mensen in de horeca drugs gebruiken om de werkdruk aan te kunnen, de nachtelijke uren door te komen en ‘vrolijk’ achter de bar te staan.

Er zijn opleidingen voor horeca personeel in Nederland en deze bieden ook enig perspectief, maar de echte wortel aan de stok ontbreekt. We kunnen geen duidelijk carrière pad schetsen en het opleidingslandschap is nog enigszins verdeeld. Voor het restaurant- en hotelwezen is dit al een duidelijker uitgekristalliseerd pad, voor de bar- en koffiewereld is dit er praktisch niet. Misschien wordt je hoofdbartender of barmanager, maar daar stopt het. Wat dat inhoudt en wat de bijbehorende verdiensten zijn, is vaak onduidelijk. Veel horeca personeel heeft als droom het hebben van een eigen bar of restaurant. Investeerders zijn vaak relatief eenvoudig te vinden maar een opleiding of begeleiding ontbreekt. Veelal met faillissement en schulden als gevolg.

Hoe creëren we perspectief voor horeca personeel?

Goed opgeleid horeca personeel wordt een steeds grotere schaarste. Goed horeca personeel dat lang blijft werken bij dezelfde werkgever een unicum. Naast de vaak zware werktijden en het gebrek aan toekomstperspectief, is ook de geringe verloning een vaak gehoord bezwaar. Vooral de slechte verloning en het gesteggel met een goede cao en arbeidsvoorwaarden worden als grootste redenen voor het opdrogen van de werknemerspoel genoemd. Ik ben echter van mening dat verloning ondergeschikt is aan toekomstperspectief en plezier in werken.

Wat kunnen we, naast de eventueel betere verloning, als ondernemers en opleiders doen om de terugloop in (geschoold) hoofd te bieden? Vanuit opleidingsland zijn er al verschillende initiatieven die lopen. Veel hiervan vinden plaats in online leeromgevingen. Zo heeft de SVH een prachtig e-learning omgeving opgezet waarin de student een tweetal jonge ondernemers volgt in het opzetten van hun restaurant. Deze ‘speelse’ en interactieve manier van leren buiten het klaslokaal, sluit perfect aan op de wens van de nieuwe horeca student.

In de regio Amsterdam heb je de House of Hospitality. Een samenwerkingsverband met als doel te kijken op welke verschillende manieren effectief personeel gewerfd kan worden en hoe een opleidingstraject eruit kan zien. Een opleiding in het Rijks is hier bijvoorbeeld onderdeel van.

De Bols Bartending Academy is ook bezig met het opzetten van een gedegen online leeromgeving voor bartenders en cocktailliefhebbers. Een belangrijk onderdeel hiervan is de International Barmanagement en Barownership training, die nu al een grote rol heeft in het curriculum. Cocktail-Bartender is bij uitstek een beroep dat veel meer mogelijkheden heeft dan mensen op het eerste gezicht zien. Een beroep ook dat een bepaalde sexy en uitdagende uitstraling heeft waar jongeren zich door laten prikkelen. Als bartender heb je de mogelijkheden om de wereld rond te reizen, merken te vertegenwoordigen of zelfs een eigen merk op te zetten. Dit zijn naast het hebben van een eigen bar of het managen van een bar slechts enkele voorbeelden.

Als ondernemer een prikkelende en gezonde arbeidsomgeving creëren

Ook als ondernemer kun je zorgen dat je personeel zich goed voelt. En je kunt zorgen dat er een positiever beeld ontstaat over de horeca als carrièremogelijkheid. Ik zie steeds meer ondernemers in mijn omgeving die actief bezig zijn met een beter personeelsbeleid. Het beperken van de werkuren, het verbieden van drinken tijdens of na het werk en het bieden van opleidingsmogelijkheden naast of binnen het werk.

Een mooi en inspirerend voorbeeld hiervan is Elroy Slijkhuis van bistro Flores in Nijmegen. Een full time contract is bij Flores verdeeld over vier dagen van bijvoorbeeld tien uur. Op deze manier heeft het team drie dagen om goed uit te rusten. Dit hoeven niet drie aaneengesloten dagen te zijn, maar kan bijvoorbeeld een woensdag en het gehele weekend zijn.

Daarnaast is Flores bewust op zondag gesloten. Een dag om aan familie en vrienden te besteden. Leidinggevend personeel werkt  drie of vier dagen per week. Dit geeft het leidinggevend personeel de ruimte om zich naast het werk te ontplooien. Veel volgen een studie of ondernemen andere zelf-ontplooiende activiteiten. De opleidingen hoeven niet horeca-gerelateerd te zijn maar kunnen ook in andere interessegebieden liggen.

Personeel ontwikkeld zich als persoon en als personeelslid. De band met het bedrijf versterkt en werknemers raken niet overwerkt of gefrustreerd door het uitblijven van persoonlijke ontwikkeling. Dit zorgt voor een zeer positief werkklimaat dat leidt tot tevreden en uitgerust personeel.

Daarnaast zorgt ook Elroy dat hij als persoon en werkgever de rust krijgt. Afstand nemen tot je eigen bedrijf is voor iedere ondernemer een lastige opgave, en de balans tussen werk en privé is een belangrijk equilibrium. Vaak genoeg zie je dat ondernemers zeven dagen per week dag en nacht met hun zaak bezig zijn. Daardoor is er minder contact met vrienden en familie en soms zelfs raken ze vervreemd van hen. Dit is voor geen enkele ondernemer vol te houden en werkt op termijn contraproductief.

Elroy werkt vijf dagen voor Flores en zorgt er altijd voor twee dagen daadwerkelijk vrij te zijn. Een volgend streven is het verplaatsen van de werktijden naar overdag om de zwaardere avonduren te vermijden. Om dit te realiseren zal er voornamelijk naar het bedrijfs-organisatorisch vlak gekeken moeten worden. Elroy erkent hierin de kracht van het samenwerken met een externe partner voor begeleiding.

De toekomst

Ik zal niet de eerste zijn die de alarmbel luidt over het tekort aan gekwalificeerd personeel in de horeca. Je ziet dat veel opleiders aan het investeren zijn in nieuwe manieren van leren en opleiden. Ook zie je dat er veel meer wordt samen gewerkt. Het probleem wordt meer en meer erkent en dat is een belangrijke eerste stap. Als branche zijnde is het aan ons om de vervolgstappen te zetten. Goede opleidingen creëren en een gezond werknemersklimaat.

Ook zijn er veel voorbeelden van ondernemers die net als Elroy op een vernieuwende manier bezig zijn met her personeelsbeleid. Laten we hier als collega-ondernemers en opleiders een voorbeeld aan nemen en deze positieve gevallen onder de aandacht brengen. Met zijn allen kunnen we er voor zorgen dat de horeca weer gezien gaat worden als een serieuze carrière mogelijkheid.

No Comments

Sorry, the comment form is closed at this time.